İdeal Performans Durumu

Bazı takımlar ve sporcular neden bazı haftalar çok iyi performans gösterirken bir sonraki hafta çok düşük performans gösterirler? Neden performanslarında devamlılık sağlayamazlar ve inişli çıkışlı bir grafik izlerler? Bunların elbette belirli sebepleri vardır. Sporda başarılı olmanın altında bir takım faktörler yatmaktadır. Bu faktörler: fiziksel (kondisyon, koordinasyon, kuvvet ve çabukluk), tekniksel, taktiksel ve zihinsel faktörlerdir. Eğer sporcular fiziksel, taktiksel ve tekniksel olarak yeterli oldukları zaman başarısız performans gösteriyorsa bunun sebebi zihinsel faktörlere bağlıdır. Yüksek motivasyon, konsantrasyon, özgüven ve stres kontrolü sporcuların performanslarını arttıran psikolojik faktörlerdir. Bu faktörlerde yaşanan olumsuzluklar sporcuların performanslarını olumsuz yönde etkilemektedir. James E. Loehr’e göre kişinin İdeal Performans Durumu’na ulaşması için belirli durumların oluşması gerektiğini belirtmiştir. Bu özellikler:

Olumlu ve gerçekçi olmak: sporcu olumlu düşünürse duyguları olumlu olur. Duyguları olumlu ise davranışı olumlu olur. Başarısızlık karşısında aşırı bahane bulan sporcular gelişime kapalıdırlar. Müsabaka sırasında 3 gol kaçıran oyuncunun maçın hakemi hakkında veya rakip oyuncuların sertliğinden bahane etmesi buna örnektir. Olumlu düşünen sporcular için başarısızlık kavramı yoktur. Her şey tecrübedir.

İstekli ve hazır olmak: sporcu koşullar ne olursa olsun her zaman kendini maça yüzde yüz hazır tutmak zorundadır. Her maç önemlidir ve maç seçmemelidir. Sporcunun içindeki istek ve arzu üst düzeyde olmalıdır.

İyi motive olma: sporcu maça çıkmadan önce belirli hedefler belirlemeli ve bunlara ulaşmak için kendi sorumluluklarını en iyi şekilde sahaya yansıtmaya çalışmalıdır.

Kararlı olmak: sporcu üstüne düşeni koşullar ne olursa olsun yerine getirmek için müsabaka bitene kadar mücadele etmelidir.

Özgüvenli olmak: sporcu yetenekleriyle takımı için bir şeyler yapabileceğine her zaman inanmalıdır. Özgüveni arttırmak inançlarla bağlantılıdır. Eğer sporcu olumlu düşünürse ve devamlı kendini geliştirirse özgüveni üst düzeyde olacaktır.

İyi odaklanmak: sporcular müsabakalara iyi odaklandıkları zaman performansları üst düzeylere ulaşır. Sporcular daha çok yapmaması gereken şeylerden ziyade yapması gereken şeylere odaklanmalıdırlar. Çünkü hata yapmamaya odaklanmak daha çok hata yapmamızı sağlar. Konsantrasyonu üst düzeydeki sporcular müsabaka içinde bulundukları zaman dilimine odaklanırlar. Eğer müsabaka içinde geçmiş ve gelecek zamana odaklanmak bize bol bol hata yaptırır. Bazı sporcular gol kaçırdığı zaman veya yediği zaman yaptıkları hatayı maç içinde düşünürler veya maç bitmeden maçı kazandıklarını hayal edip nasıl kutlayacaklarını düşünürler bu da performanslarının olumsuz yönde düşmesine sebep olur.

Sorumluluk almak: sporcular sorumluluk almak zorundadır. Yaptıklarını ve yapmadıklarını kabul etmeli ve kendini devamlı geliştirmelidir. Oyunun tıkandığı zamanlarda baskı altında bile sorumluluk alarak takımına katkı sağlamaya çalışmalıdır. Uzun yıllar önce eski A Milli Takım teknik direktörü Sepp Piontek iki genç takım arasında oynanan maçı seyretmektedir. Maçın sonlarında penaltı olur ve o penaltıyı maçın penaltıcısı ve diğer oyuncular atmak istemez. Sonunda içlerinden biri elini kaldırır ve penaltıyı atmak istediğini söyler. Gidip penaltıyı dışarı atar ve maç berabere biter fakat Piontek bu oyuncuyu cesaretinden ve sorumluluk aldığından dolayı Genç Milli takımlara alınmasını söyler. Daha sonra bu oyuncumuz büyük bir takıma transfer olur ve lig şampiyonluğu yaşar.

Fiziksel olarak rahat olmak: sporcular müsabaka öncesinde gergin ve kaygılı olabilirler eğer bu kaygı düzeyi az olursa performansa olumlu etki yapar. Her sporcunun kendisini maça motive edecek ideal kaygı düzeyi vardır. Bu seviye iyi ayarlanmalıdır. Bunun için belirli derin nefes teknikleri kullanılabilir.

Zihinsel olarak rahat olmak: sporcular en iyi performans gösterdikleri zaman zihinsel olarak rahat olduklarını ve her şeyin otomatik olarak geliştiğini belirtmişlerdir.

Fırsatçı olmak: sporcuların maçın getireceği olumsuz koşullardan ziyade getireceği fırsatlara odaklanmaları kendilerinin ideal performansa ulaşmalarını sağlayacaktır.

Yukarıda belirtilen özelliklerin sporcular tarafından geliştirilmesi halinde kendileri %100 maksimum performanslarına ulaşması kaçınılmazdır. Bu tür zihinsel becerilerin geliştirilmesi düzenli ve devamlı bir çalışma gerektirir.

Check Also

Efsane Koç Phil Jackson ile Buluşma

Hayallerimiz ve hedeflerimiz, hayatımızı doyumsuz yapan en güzel şeylerdir. 90’lı yılların  ortalarına kadar hepimizi ekranların …